ý nghĩa phương pháp luận của mối quan hệ giữa vật chất và ý thức?

Theo dõi
  • Theo dõi công khai
  • Theo dõi riêng tư
  • Bỏ theo dõi
Câu trả lời hay nhất
Bạn ơi tranh luận này đã có hàng trăm năm. Ý nghĩa của việc tranh luận về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức là nhằm đi đến quan điểm giải thích nguồn gốc sự sống và các hoạt động sống nói chung.
- Phía Duy tâm cho rằng ý thức có trước - vật chất có sau để lý giải nguồn gốc của sự sống trên trái đất này do Thượng đế tạo ra (thực ra quan điểm của người theo trường phái Duy tâm ngày nay cũng thay đổi rất nhiều khi nhận thức về "thượng đế" không còn đồng nhất với 1 hình tượng cụ thể, hay con người cụ thể mà là một khái niệm rộng lớn hơn nhiều).
- Phía Duy vật cho rằng sự sống bắt nguồn từ vật chất. Vật chất có trước – ý thức có sau. Theo đó ý thức cao cấp của loài người được sinh ra từ lao động.
Nhưng cũng có những quan điểm khác cũng đáng để suy nghĩ, vượt ra ngoài sự tranh luận nói trên. Theo quan điểm này, sự sống trong vũ trụ này là vô cùng vô tận, không có sự bắt đầu, không có sự kết thúc (vô thuỷ - vô chung), theo đó, vật chất và ý thức cùng tồn tại, không có cái nào trước, cũng không có cái nào sau. Thậm chí đến ngay cả việc xác định đâu là vật chất, đâu là ý thức cũng chỉ là tương đối. Giữa chúng có quan hệ khăng khít và dời đổi mang tính biện chứng. Ta thấy nó ở dạng này hay dạng khác tuỳ theo điều kiện trong đó sự sống tồn tại, thể trạng biểu diễn môi trường mà ở đó phát sinh sự sống (cõi giới). Tại sao cứ phải tranh luận cái nào có trước, cái nào có sau? Những giả thuyết và các căn cứ mà các học thuyết khoa học thực nghiệm đưa ra và chứng minh đã bao trùm hết mọi hiện thực khách quan của vũ trụ này hay chưa, khi mà nó có "tầm nhìn" về không gian, thời gian chỉ tính bằng hàng vạn hay vài triệu năm, hay cứ cho là vài tỷ năm và tầm nhìn thì loanh quanh khả năng quan sát của các kính viễn vọng! Để mà luận xét về sự sống thì các giới hạn đó chỉ là vô cùng bé có thể bỏ qua.
Tôi chợt nhớ hồi xưa đi học, học đến thuyết tương đối với phương trình nổi tiếng của Anbe Einstein c = mv2, thấy hoá ra là vật chất (m - vật thể hữu hình trước nhãn quan của con người) cũng có thể chuyển hoá thành năng lượng sóng (c - dạng vô hình không nhận thấy được dưới dạng vật thể) và ngược lại. Từ đó cứ liên tưởng đến câu kinh Nhà Phật: "Sắc (tạm hiểu là vật thể) bất dị không (tạm hiểu là phi vật thể, năng lượng), không bất dị sắc, sắc tức thị không, không tức thị sắc".
Rồi học lướt đến thuyết lượng tử, sách nói đại ý rằng: tính sóng (dạng năng lượng mà có khái niệm hiểu gần như là ý thức) và hạt (vật chất) không thể hiện dưới dạng bất biến, không đổi (về vị trí, trạng thái) mà có thể chuyển hoá từ dạng này sang dạng khác tuỳ thuộc theo phương pháp, cách thức mà ta quan sát, ghi nhận (suy diến ra tức tuỳ thuộc vào giác quan và tư duy của người quan sát). Bạn thấy thế nào về kết luận của các nhà lượng tử học và hãy liên hệ với câu này: "vạn pháp duy tâm tạo". Phải chăng nếu hiểu nôm na "pháp" là hiện tượng sự việc xảy ra quanh ta mà ta nhận thức được, thì phải chăng sự vật, hiện tượng mà ta đang nhận thức được (bằng cách này hay cách khác) lại chính là sản phẩm của cảm xúc, cảm thụ của các giác quan + tư duy, suy tưởng của bộ não của chúng ta? Mong các bạn chỉ giáo thêm cho tôi.
  • 3
  • Bình luận

Câu trả lời khác (4)

Được xếp hạng cao nhất
  • Được xếp hạng cao nhất
  • Cũ nhất
  • Mới nhất
  • ZIAZOO đã trả lời 6 năm trước
    Chào bạn!
    Tôi đã trả lời lần này là thứ 5 đối với câu hỏi này. Nội dung cơ bản như sau:
    Chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định vai trò quyết định của vật chất đối với ý thức đồng thời vạch ra sự tác động trở lại vô cùng quan trọng của ý thức đối với vật chất. Ý thức do vật chất sinh ra và quyết định, song sau khi ra đời, ý thức có tính độc lập tương đối lên có sự tác động trở lại to lớn đối với vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người.
    Nói đến vai trò ý thức là nói đến vai trò của con người vì ý thức là ý thức của con người. Bản thân ý thức tự nó không thể thay đổi được gì trong hiện thực. Ý thức muốn tác động trở lại cuộc sống hiện thực phải bằng lực lượng vật chất, nghĩa là phải được con người thực hiện trong thực tiễn. Điều ấy có nghĩa là sự tác động của ý thức đối với vật chất phải thông qua hoạt động của con người được bắt đầu từ khâu:
    - nhận thức cho được quy luật khách quan,
    - biết vận dụng đúng đắn quy luật khách quan,
    - phải có ý chí,
    - phải có phương pháp để tổ chức hành động.
    Vai trò của ý thức là ở chỗ trang bị cho con người những tri thức về:
    - bản chất quy luật khách quan của đối tượng,
    - trên cơ sở ấy con người xác đinh đúng đắn mục tiêu và đề ra phương pháp hoạt động phù hợp.
    Con người với ý thức của mình xác định các biện pháp để thực hhiện tổ chức các hoạt động tực tiễn để thực hiện mục tiêu đề ra.
    Ở đây ý thức có thể quyết định làm cho con người hoạt động đúng và thành công khi phản ánh đúng thế giới khách quan. Ngược lại nếu ý thức phản ánh sai sự thật khách quan thì sẽ dẫn đến sai lầm và thất bại.
    Vì vậy phải phát huy tính năng động và sáng tạo của ý thức, phát huy vai trò nhân tố con người để tác động cải tạo thế giới khách quan.
    Tuy nhiên, cơ sở để phát huy tính năng động sáng tạo chủ quan của ý thức là việc thừa nhận và tôn trọng tính khách quan của thế giới vật chất. Nếu như thế giới vật chất và những quy luật của nó tồn tại khách quan không phụ thuộc vào ý thức của con người thì trong nhận thức và hoạt động thực tiễn phải xuất phát từ thực tiễn khách quan, lấy thực tế khách quan làm căn cứ cho mọi hoạt động của mình.
    Nếu chỉ xuất phát từ ý muốn chủ quan, nếu lấy ý chí áp đặt cho thực tế, lấy ảo tưởng thay cho hiện thực thì tôi hay bạn, chúng ta sẽ rơi vào không tưởng và duy ý chí.
    Chúc bạn thành công!
    • 1
    • Bình luận
  • megau đã trả lời 6 năm trước
    - ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan nên trong nhận thức và hoạt động thực tiển cần phải xuất phát từ thực tế khách quan, cần chống bệnh chủ quan, duy ý chí.
    - ý thức là phản ánh tự giác, sáng tạo hiện thực nên cần chống bệnh tư tưởng thụ động và chủ nghĩa giáo điều, xa rời thực tiễn.
    • Xếp hạng
    • Bình luận
  • thienduongmauxanh đã trả lời 6 năm trước
    đó là :
    +phải tôn trọng hiện thực khác quan
    +phát huy tính sáng tạo của bản thân
    ____>trong hoạt động thực tiễn.
    bạn nhớ không ?~!
    • Xếp hạng
    • Bình luận
  • hi_howareyou_2007 đã trả lời 6 năm trước
    hãy xem ở sách triết ấy
    • Xếp hạng
    • Bình luận
  • Sign In 

    để thêm câu trả lời của bạn

Ai đang theo dõi câu hỏi này?

    %
    CÂU TRẢ LỜI HAY NHẤT
    Thành viên kể từ:
    Điểm: Điểm: Cấp bậc
    Tổng số câu trả lời:
    Số điểm tuần này:
    Theo dõi
     
    Bỏ theo dõi
     
    Chặn
     
    Bỏ chặn