Aries
Lv 4

Độ thiên (declination) là gì ?

Trong thiên văn học thường xuất hiện từ này, mình đã thử tìm hiểu trên web nhưng khó hiểu quá, nhờ các bạn trong ngành giải thích rõ hơn giùm. Ví dụ như là độ thiên của mưa sao băng Sư Tử là +22, như vậy là sao, "+22 là gì" ?

3 Câu trả lời

Xếp hạng
  • 9 năm trước
    Câu trả lời hay nhất

    Thiên độ gồm xích vĩ và xích kinh trên thiên cầu. Khi ta nhìn lên bầu trời, ta thấy bầu trời như cái bát úp. Ở Bắc và Nam đều có 1 cái, úp với nhau tạo thành thiên cầu. Các chòm sao, các hành tinh nối đến tâm Trái đất cắt địa điểm nào trên Trái đất (khi Trái đất tại vị trí theo giờ GMT: Kinh độ gốc 0 giờ hay VN là 7 giờ) với tọa độ nào thì đó là thiên độ của thiên thể đó.

    Ví dụ: Sao Bắc Đẩu(Polaris) nối đến tâm Trái Đất cắt Trái Đất tại 89° 15′ 51″B (xích vĩ) , 37° 57′ 10,5″Đ (Xích kinh) thì đó là thiên độ của sao đó.

    Nếu ghi một số như trên thì đó là xích vĩ (tiếng Anh là declination) Bắc là +, Nam là -.

  • Ẩn danh
    9 năm trước

    Độ thiên là cách đo vị trí của bầu trời (tạm gọi tọa độ thiên văn) nhìn từ mặt đất cũng giống như vĩ độ nhưng thay vì dùng đường xích đạo làm chuẩn thì ta dùng đường cắt thẳng góc với trục quay của trái đất làm chuẩn (celestial equator..hình như Tiếng Việt gọi là đường Hoàng đạo?. ) Chung' ta biết trái đất xoay không theo trục thẳng đứng ,mà nghiêng 23o 5 so với trục địa lý Bắc Nam, Người ta quy ước vị trí thiên văn : Nếu nó được đo trên phía Bắc thì mang dấu + ,nếu đo về phía nam thì dấu - ,thành ra +22 có thể dịch thành 22o Bắc tính trên đường celestial equator.Cách chọn nầy có một điểm tiện là bạn không cần vị trí đông tây ,nhưng bạn phải biết cách nhìn ra sao Bắc Đẩu ,(vị trí ở +90o,)rồi suy ra vị trí bạn cần tìm tùy theo bạn ở đâu trên mặt đất.

  • 9 năm trước

    Chuyên từ ‘declination’ trong Thiên văn học được dịch và quen biết trong tiếng Việt là ‘Xích vĩ’ (thường mang kí hiệu viết tắt là DEC). Xích vĩ là một giá trị đo lường sử dụng khi chúng ta dùng hệ tọa độ xích đạo trời (tức xích đạo thiên cầu) trong xác định vị trí các thiên thể trên bầu trời.

    Như ta biết trong Thiên văn học người ta sử dụng ‘thiên cầu’ làm hệ qui chiếu trên đó xác lập các toạ độ để có một cơ sở chính xác về vị trí của các thiên thể trên bầu trời, cũng như phân định chính xác ranh giới của các đám tinh vân lớn, các chòm sao.... Hiện có có ba hệ toạ độ thông dụng nhất thường được sử dụng là: hệ toạ độ xích đạo, hệ toạ độ chân trời và hệ toạ độ hoàng đạo.

    Hệ toạ độ xích đạo là hệ tọa độ sử dụng vòng xích đạo trời (tức xích đạo thiên cầu) làm gốc và hai cực là thiên cực Bắc và thiên cực Nam. Có hai hệ toạ độ xích đạo cơ bản thường được sử dụng là hệ toạ độ góc giờ và hệ toạ độ xích kinh. Hệ toạ độ được sử dụng phổ biến và chính thức hơn cả là hệ toạ độ sử dụng hai trị số: ‘xích kinh’ (Right Ascension – ký hiệu viết tắt thường dùng là RA) và ‘xích vĩ’ (Declination - DEC).

    ‘Xích kinh’ (RA) là khoảng cách góc từ điểm xuân phân đến hình chiếu của thiên thể lên xích đạo trời (tính theo chiều ngược với chiều nhật động). Giá trị của chỉ số toạ độ này là từ 0˚ đến 360˚. Tuy nhiên thường được sử dụng hơn là lấy các giá trị giờ, phút, giây chia từ 0 đến 24 giờ.

    ‘Xích vĩ’ (DEC) là khoảng cách góc từ thiên thể đến xích đạo trời. Xích vĩ có giá trị từ âm đến dương 90˚. Xích vĩ mang giá trị âm nếu thiên thể nằm dưới xích đạo trời (bán cầu Nam) và mang giá trị dương nếu thiên thể nằm trên xích đạo trời (Bắc). Ví dụ nêu trong câu hỏi của bạn, xích vĩ của mưa sao băng Sư Tử là +22, có nghĩa là nó xẩy ra ở bán cầu bắc của thiên cầu (giá trị dương) với giá trị DEC là +22˚.

    Hiện nay hệ toạ độ xích đạo được sử dụng rộng rãi nhất trong thiên văn học quan sát và vật lí thiên thể hiện đại. Ưu điểm lớn nhất của nó là chính xác với mọi vị trí và thời gian, không phụ thuộc vị trí của người quan sát và thời điểm quan sát. Hệ toạ độ này được sử dụng nhiều trong việc xác định chính xác vị trí các ngôi sao trên thiền cầu, từ đó lập ra một bản đồ chi tiết về bầu trời trong đó có sự có mặt của các ngôi sao, các chòm sao và các thiên hà ... với độ chính xác tương đối rất cao. Ngoài ra, người ta cũng dùng hệ toạ độ này để xác định và tính toán vị trí chuyển động của các thiên thể trong hệ mặt Trời cũng như các vệ tinh nhân tạo của Trái đất.

    Để hiểu rõ ràng các định nghĩa về các hệ tọa độ dùng trong thiên văn học (có minh họa hình học cầu) và các khái niệm đo đạc liên quan, bạn có thể tham khảo một bài viết với tiêu đề “Các hệ tọa độ cơ bản trong Thiên văn học” trên mạng Internet:

    http://www.thienvanvietnam.org/index.php?option=co...

Bạn vẫn có câu hỏi? Hãy hỏi ngay để nhận câu trả lời.